วันจันทร์ที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2550

การประกันคุณภาพการศึกษานอกโรงเรียน (ดร.ปาน กิมปี)

Unit 1 แนวคิดพื้นฐานการประกันคุณภาพการศึกษา
ความหมายทั่วไป

การประกันคุณภาพการศึกษานอกโรงเรียน หมายถึง การบริหารจัดการของสถานศึกษากศน. และองค์กรเครือข่าย เพื่อให้ผู้เรียนและผู้รับบริหารมีคุณลักษณะตามมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียน

ความหมายเชิงปฎิบัติการ

การประกันคุณภาพการศึกษานอกโรงเรียน หมายถึง กระบวนการที่ผู้บริหาร บุคลากร และผู้ที่เกี่ยวข้อง(stakeholders) ร่วมกันวางแผนกำหนดเป้าหมายตามมาตรฐานการศึกษา ออกแบบโครงการและกิจกรรมการจัดการศึกษานอกโรงเรียน กำกับ ดูแล ติดตาม ประเมินผล และจัดทำรายงานการประเมินผลตนเอง เพื่อการดำรงและพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษานอกโรงเรียนให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อกลุ่มเป้าหมาย

มาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียน

ข้อกำหนดคุณลักษณะ คุณภาพอันพึงประสงค์ที่ต้องการให้เกิดขึ้นในสถานศึกษาและเป็นหลักในการส่งเสริม สนับสนุน การกำกับ และการประเมินคุณภาพการศึกษา มีตัวบ่งชี้ (Indicator) ประกอบแต่ละมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียนมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียนนี้จะอยู่ในกรอบของมาตรฐานการศึกษาของชาติ



Unit 2 ขั้นตอนการประกันคุณภาพการศึกษา
1. การควบคุมคุณภาพ(Quality Control)
เป็นขั้นตอนการวางแผนเพื่อกำหนดเป้าหมายของผลงาน การกำหนดมาตรฐานการศึกษา การพัฒนาวิธีดำเนินงานและกำหนดปัจจัย รวมทั้งการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษานอกโรงเรียนของสถานศึกษา ประกอบด้วย
1.1 การวิเคราะห์สถานศึกษา เช่นใช้ SWOT analysis
1.2 การกำหนดมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียน
1.3 การพัฒนากระบวนการดำเนินงานของสถานศึกษา
1.4 การกำหนดปัจจัยการดำเนินงาน
1.5 การจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาสำหรับการกำหนดมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียน ตามข้อ 1.2 จำเป็นต้องยึดตามมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียนที่กำหนดไว้แล้วส่วนตัวบ่งชี้ และเกณฑ์การพิจารณา สถานศึกษาสามารถปรับปรุงและพัฒนาให้เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาได้
2. การกำกับคุณภาพ(Quality Audit)
เป็นขั้นตอนที่สถานศึกษาดำเนินการตามแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษามีการส่งเสริม สนับสนุน กำกับ เพื่อดำเนินโครงการและกิจกรรมให้บรรลุตามมาตรฐานการศึกษา ประกอบด้วย
2.1 การให้คำชี้แจง อธิบายให้คำปรึกษา
2.2 การส่งเสริม สนับสนุน
2.3 การติดตาม ประเมินผลย่อย
2.4 การทบทวน การแก้ไขปัญหา อุปสรรค
3. การประเมินคุณภาพการศึกษา (Quality Assessment)
เป็นขั้นตอนของการตรวจสอบผลของการจัดการศึกษาสามารถบรรลุผลตามมาตรฐานในระดับใด อย่างไร โดยพิจารณาตามตัวบ่งชี้และเกณฑ์การพิจารณา สามารถสรุปจุดเด่น จุดที่ต้องพัฒนา ทิศทางการพัฒนา และจัดทำเป็นรายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา(Self Assessment Report: SAR) เป็นรายปี เพื่อเสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัดและเผยแพร่ต่อสาธารณชน และเป็นเอกสารสำคัญในการดำเนินการในการประกันคุณภาพในปีต่อไปการประเมินคุณภาพการศึกษานี้จะมีหน่วยงานภายนอกที่เรียกว่า สมศ.(สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(องค์การมหาชน) ทำหน้าที่ประเมินภายนอกในทุกๆ 5 ปี เพื่อตรวจสอบผลการจัดการศึกษาและเสนอแนวทางการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา


Unit 3 การประเมินคุณภาพการศึกษา
1. การประเมินผลตนเอง
1.1 การดำเนินงานประกันคุณภาพการศึกษา เริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์สถานศึกษา การวางแผนการดำเนินงาน การกำหนดมาตรฐานการศึกษา การกำหนดโครงการและกิจกรรม การดำเนินงาน การกำกับ ดูแล จำเป็นที่สถานศึกษาต้องมีการประเมินผลตนเองตามแนวคิด Internal Evaluation เพื่อตรวจสอบว่าการดำเนินงานสามารถบรรลุมาตรฐานการศึกษานอกโรงเรียนที่กำหนดไว้เพียงใด และใช้วงจร PDCA ในการพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง
1.2 การรายงานการประเมินตนเอง ควรเริ่มพร้อมกับการดำเนินงานประกันคุณภาพ งานที่ดำเนินงานนั้น ดำเนินการอย่างไร ได้ผลอย่างไร กรอบสาระสำคัญประกอบด้วย

สาระของการจัดทำรายงานการประเมินตนเอง(SAR) ของแต่ละมาตรฐาน ควรเสนอผลเกี่ยวกับ
• ความตระหนัก (Awareness)
• ความพยายามในการปฎิบัติ (Attempt)
• ผลสำเร็จ (Achievement)
ในส่วนของความตระหนักและความพยายามในการปฎิบัติเป็นการรายงานเกี่ยวกับ แผน โครงการ ความสำคัญของสถานศึกษาที่มองเห็นความสำคัญ ความจำเป็นและได้ปฏิบัติงานต่างๆ เพื่อให้บรรลุมาตรฐานนั้น ส่วนผลสำเร็จคือผลการประเมินตามตัวบ่งชี้ และมีการสรุปรวมเป็นรายมาตรฐานการรายงานการประเมินตนเองนี้เปรียบเสมือนการตรวจสุขภาพประจำปี
2. การประเมินคุณภาพภายนอก
การตรวจสอบผลการดำเนินงานในลักษณะการประเมินคุณภาพภายนอกจาก สมศ. หรือตัวแทนที่ได้รับมอบหมายจากสมศ. ประเมินคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษาตามแนวคิด External Evaluation โดยใช้ข้อมูลจาก SAR และการเก็บรวบรวมข้อมูลในระหว่างที่เข้ามาประเมิน และจัดทำรายงานการประเมินคุณภาพภายนอกอีกฉบับหนึ่ง ในแต่ละรอบ 5 ปี รายงานฉบับนี้จะมีการรายงานด้วยวาจาต่อสถานศึกษาและเมื่อจัดพิมพ์แล้วจะเป็นรายงานที่เปิดเผยต่อไป
3. ความรับผิดชอบต่อสังคม
สถานศึกษาและผู้ที่เกี่ยวข้องดำเนินการประกันคุณภาพให้เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารจัดการของสถานศึกษาการดำเนินงานการประกันคุณภาพไม่ใช่เป็นการจัดทำ SAR และได้รับการประเมินคุณภาพภายนอกจาก สมศ. เท่านั้น แต่สถานศึกษาจะต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม (Accountability) ตามบทบาท ภารกิจในการจัดตั้งสถานศึกษาและนโยบายที่ได้รับการบริหารจัดการระบบคุณภาพ
1) การบริหารจัดการความเสี่ยง(Risk Management : RM)
2) การประกันคุณภาพ(Quality Assurance : QA)
3) การพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง(Continuous Quality Improvement : CQI)

ไม่มีความคิดเห็น: